Η Πρωτοβουλία Τοπικής Ανάπτυξης Φιλίππων, δημιουργήθηκε από πολίτες για να διεκδικήσει για την περιοχή των Φιλίππων, τη δημιουργία ενός δήμου, του Δήμου Φιλίππων, που να πληροί όλα εκείνα τα κριτήρια που θα εμβαθύνουν τη δημοκρατία και ταυτόχρονα θα δίνουν προοπτικές ισχυρής ανάπτυξης του τόπου μας.

Σάββατο, 23 Ιουνίου 2018

Ο ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΣ ΥΔΡΟΜΥΛΟΣ ΣΤΗ ΘΕΣΗ «ΚΑΒΑΚΙΑ» ΣΤΙΣ ΚΡΗΝΙΔΕΣ.




        Υπήρχε υδρόμυλος στη θέση <<Καβάκια» στις Κρηνίδες; Αν ναι, πότε χτίστηκε; Μέχρι πότε λειτουργούσε; Σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σ’ αυτό το άρθρο. Η προσπάθεια να ψηλαφίσουμε πάνω στην πρόσφατη ιστορία των Φιλίππων θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα όχι μόνο την κατάσταση που επικρατούσε τότε, αλλά και τη δική μας θέση πάνω στο ιστορικό αποτύπωμα που αφήνει κάθε γενιά. Ελάχιστοι είναι αυτοί που γνωρίζουν την ύπαρξη αυτού του υδρόμυλου στις Κρηνίδες. Ελάχιστοι από τους παλαιότερους κατοίκους, διότι από τους νεώτερους, έχω την εντύπωση, πως δεν τη γνωρίζει σχεδόν κανείς. Αυτός είναι και ο λόγος που γράφω αυτές τις γραμμές. Για να κάνω γνωστή την ύπαρξη αυτού του υδρόμυλου και στις νεότερες γενιές και να μην χαθεί μαζί με τις υπόλοιπες μνήμες των γενιών που φεύγουν. Σχεδόν τίποτα δεν μας είναι γνωστό για αυτόν τον υδρόμυλο. Μόνο κάποιες αναφορές των παλαιοτέρων πως σ΄εκείνη την περιοχή ίσως να υπήρχε υδρόμυλος.
Ένα τεχνικό κανάλι, που ξεκινούσε από τις πηγές της περιοχής και κάποια, ελάχιστα, ερείπια ήταν οι μόνες ενδείξεις που είχαν. Τους τελευταίους μήνες όμως, κάποια έργα διαμόρφωσης του προαυλίου χώρου της οικίας του, που έκανε ο κ. Μιχάλης Ντουνιάμπιλεν, έφεραν στο φως στοιχεία που πλέον αποδεικνύουν την ύπαρξη του υδρόμυλου στη θέση « Καβάκια». Πρέπει να σημειώσω πως ο κ. Μιχάλης Ντουνιάμπιλεν, ήταν αυτός που μου έδειξε τα ερείπια, μου επέτρεψε να φωτογραφίσω και μου εξήγησε τι ακριβώς βλέπαμε, καθώς λόγω της επαγγελματικής του ενασχόλησης ( είναι εργολάβος οικοδομών ) είναι σε θέση να καταλάβει πολλά περισσότερα από εμένα και θέλω να τον ευχαριστήσω, τόσο για την υπόδειξη των ερειπίων, όσο και για την επεξήγησή τους. Τα ερείπια που βλέπουμε στις φωτογραφίες είναι στην ουσία  η δυτική πλευρά του οικοδομήματος του υδρόμυλου. Πρόκειται για τα θεμέλια και μερικά εκατοστά πάνω από αυτά. Ακριβώς δίπλα υπήρχε μια δεξαμενή στην οποία αποθήκευαν το νερό ώστε να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη πίεση αφενός και τη χρήση του όταν αυτή ήταν επιθυμητή, αφετέρου. Δυστυχώς από τη δεξαμένη δεν σώζεται σχεδόν τίποτα, ή είναι θαμμένα κάποια μέλη της κάτω από την επιφάνεια του εδάφους. Ο υδρόμυλος ήταν πετρόχτιστος και μάλιστα χρησιμοποιήθηκαν πέτρες από αρχαίες κατασκευές ( όπως μπορείτε να δείτε στις φωτογραφίες ).

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν υπήρχαν ερείπια από τους Αρχαίους Φιλίππους στο σημείο αυτό ή αν μεταφέρθηκαν εκεί από την , εντός των τειχών, πόλη. Πάντως, το πιο πιθανό είναι να υπήρχαν αρχαία κτήρια στην ίδια περιοχή, μέλη των οποίων χρησιμοποιήθηκαν για τη κατασκευή του υδρόμυλου. Η απόσταση από την, εντός των τειχών, πόλη είναι μεγάλη και τα μέλη μεγάλα και βαριά. Αυτό σημαίνει πως η μεταφορά τους θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Ένα άλλο στοιχείο είναι το γεγονός πως δεν είχαν κανένα απολύτως λόγο να μεταφέρουν πέτρες από την εντός των τειχών πόλη των Φιλίππων. Μπορούσαν να έχουν όσες ήθελαν από εκείνη την περιοχή! Άρα λοιπόν ( κατά την άποψή μου ) είναι βέβαιο πως χρησιμοποιήθηκαν μέλη από ερείπια αρχαίων κτηρίων στην ίδια περιοχή. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πότε κατασκευάστηκε ο υδρόμυλος. Γνωρίζουμε όμως, πως όταν ήρθαν οι πρώτοι πρόσφυγες, 1910 – 1924, δεν υπήρχε  ο υδρόμυλος. Όχι απλά δεν λειτουργούσε , αλλά δεν υπήρχε καν το κτήριο. Άρα ο υδρόμυλος καταστράφηκε πριν το 1910. Μπορούμε ακόμα να υποθέσουμε πως δεν καταστράφηκε από κάποιο φυσικό φαινόμενο ( π.χ. σεισμός ), καθώς θα υπήρχαν τα ερείπιά του, τα οποία θα έβλεπαν οι πρώτοι πρόσφυγες που έφτασαν το 1910, στις Κρηνίδες. Ένας σεισμός δεν μπορεί να καταστρέψει ένα κτήριο από τα θεμέλιά του. Άρα, η καταστροφή του υδρόμυλου ήταν απόρροια ανθρώπινης δραστηριότητας. ‘Ένα στοιχείο που μας βοηθά ακόμη περισσότερο να πλησιάσουμε την χρονολογία καταστροφής του υδρόμυλου, είναι το γεγονός πως δεν γίνεται καμία αναφορά για αυτόν ακόμα και από τους Σαρακατσάνους των Κρηνίδων οι οποίοι ήρθαν στην περιοχή, περίπου, το 1880. Από την τοπική ιστορία γνωρίζουμε πως την περίοδο 1850 – 1876 η δράση των Βουλγάρων κομητατζήδων ήταν πολύ έντονη και οι καταστροφές που προκάλεσαν, τεράστιες! Άλλωστε, μόνο αυτοί θα είχαν λόγους να καταστρέψουν έναν υδρόμυλο για να δημιουργήσουν πρόβλημα σε έναν οικισμό, να τον αναγκάσουν να εγκαταλείψει την περιοχή και στη συνέχεια να φέρουν Βούλγαρους εποίκους. Αυτή ήταν άλλωστε μία από τις πάγιες τακτικές τους! Βέβαια στην περίπτωση των Κρηνίδων δεν τα κατάφεραν, καθώς δεν υπήρχαν Βούλγαροι την περίοδο που εξετάζουμε. Άρα, αν θέλαμε να προσδιορίσουμε την χρονική περίοδο κατά την οποία καταστράφηκε ο υδρόμυλος στην περιοχή « Καβάκια» στις Κρηνίδες, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε, μεταξύ 1850 – 1876, πάντα με πολύ μεγάλη επιφύλαξη, διότι κυρίως υποθέτουμε. Όσον αφορά την χρονολογία κατασκευής του τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα. Γνωρίζουμε πως τους υδρόμυλους στην περιοχή των Φιλίππων τους κατασκεύασαν τεχνίτες από την περιοχή της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας, οι οποίοι βλέποντας τον φυσικό πλούτο της περιοχής, έφεραν τις οικογένειές τους, κατοίκησαν μόνιμα στην περιοχή, αγόρασαν τους μύλους τους οποίους οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει και τους λειτουργούσαν. Αυτό το φαινόμενο ξεκίνησε να εμφανίζεται κάπου στα 1580 και αποκορυφώθηκε μετά το 1720 και συνεχίστηκε έως το 1870.
Πάλι από την τοπική ιστορία, γνωρίζουμε πως οι κάτοικοι των Φιλίππων εξαναγκάστηκαν από την Οθωμανική διοίκηση, να βγούν εκτός των αρχαίων τειχών το 1721. Αρχικά κατοίκησαν έξω από τα τείχη, αλλά λόγο της μεγάλης ανόδου της Λίμνης των Φιλίππων, ανέβηκαν στη Ραχιά ( πλαγιά ) των βουνών ( εξ’ ου και Ραχτσά, λέξη ελληνικότατη ). Αυτά συνέβησαν  μετά το 1770 και πριν το 1834. Άρα αν θέλαμε να δώσουμε ένα χρονικό περιθώριο κατασκευής του υδρόμυλου, αυτό θα ήταν μεταξύ 1770 και 1834, με πολύ μεγαλύτερη επιφύλαξη όμως από ό, τι στην καταστροφή του. Κάνοντας πολλές υποθέσεις, λοιπόν, και χρησιμοποιώντας  την φαντασία μας εκεί που τα στοιχεία δεν επαρκούν για να μας δώσουν μία εικόνα, θα μπορούσαμε να πούμε πως ο υδρόμυλος στη θέση Καβάκια των Κρηνίδων λειτουργούσε από το 1770  έως το 1876. Αν αφαιρούσαμε τις δύο ακραίες χρονολογίες θα ήμασταν ακόμα πιο κοντά στην αλήθεια.

Δρ. Τάσος Σαββίδης
Κρηνίδες Φιλίππων, 23/06/2018

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου