Η Πρωτοβουλία Τοπικής Ανάπτυξης Φιλίππων, δημιουργήθηκε από πολίτες για να διεκδικήσει για την περιοχή των Φιλίππων, τη δημιουργία ενός δήμου, του Δήμου Φιλίππων, που να πληροί όλα εκείνα τα κριτήρια που θα εμβαθύνουν τη δημοκρατία και ταυτόχρονα θα δίνουν προοπτικές ισχυρής ανάπτυξης του τόπου μας.

Δευτέρα, 29 Ιανουαρίου 2018

Ο ΑΜΥΓΔΑΛΕΩΝΑΣ ΚΑΠΟΥ ΣΤΑ 1930


Το Κινεζικό ρητό λέει πως μια φωτογραφία είναι χίλιες λέξεις και στην δική μας περίπτωση δεν πέφτει έξω. Μια φωτογραφία του οικισμού του Αμυγδαλεώνα κάπου στα 1930 έρχεται να μας ρίξει αρκετό φώς σε μια περίοδο αρκετά <<σκοτεινή>> , καθώς λίγα πράγματα γνωρίζουμε. ( η φωτογραφία δημοσιεύθηκε από τον κ. Κυριάκο Λυκουρίνο ) Ο Αμυγδαλεώνας δεν υπήρχε ως οικισμός, τουλάχιστον τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα. Τουλάχιστον για την περίοδο 1850 – 1912  που μπορούμε να γνωρίζουμε. Σίγουρα ήταν μέρος της πόλεως των Φιλίππων και μαζί
με τον Σταυρό αποτελούσαν το ανατολικό όριο της πόλεως. Γεωγραφικά άνηκε στο Δάτο ( Μπερεκετλί ) και όλη του η έκταση ήταν κτήμα ( τσιφλίκι ) κάποιου Τούρκου Μπέη. Η περιοχή ήταν γνωστή με το όνομα Μπαντέμ Τσιφλίκ που στα τουρκικά σημαίνει Κτήμα με αμύγδαλα δήλαδή αμυγδαλεώνας.  Στην ουσία επρόκειτο για έναν μικρό οικισμό, μερικών δεκάδων ανθρώπων, οι οποίοι ήταν εργάτες γης. Μερικά μικρά σπιτάκια αποτελούσαν τις κατοικίες των εργατών γης οι οποίοι ήταν οικογένειες. Την περίοδο 1916 – 1918 κάποιες οικογένειες από την Πόλη της Καβάλας βρήκαν καταφύγιο σε αυτές τις καλύβες όπου τους φιλοξένησαν οι κάτοικοί τους. Βέβαια, το παλαιότερο κτίσμα, που σώζεται στις μέρες μας, είναι η καπναποθήκη. Λέγεται πως παλαιότερα υπήρχε μια επιγραφή που ανέφερε ως χρονολογία κατασκευής της το 1896. Καθώς δεν έχω δει την εν λόγω πινακίδα, δεν μπορώ να έχω ιδίαν άποψη. Είναι όμως σίγουρο πως είναι παλαιότερη του 1916, καθώς αναφέρεται στη κατάθεση ενός βοσκού ο οποίος είδε του Βούλγαρους στρατιώτες να μεταφέρουν εκεί τον μητροπολίτη Ελευθερουπόλεως, Γερμανό, το 1916. Οι πρώτοι πρόσφυγες από τον Πόντο άρχισαν να καταφθάνουν στην περιοχή του Αμυγδαλεώνα το 1912. Αυτό είναι κάτι για το οποίο είμαι βέβαιος διότι πρόκειται για τους προγόνους μου, οι οποίοι έφυγαν από την Νικόπολη του Πόντου ( Γαράσαρη ) το 1912 και κατέληξαν στις Κρηνίδες, τον Αμυγδαλεώνα και την Καβάλα. Πάντως ως οικισμός ο Αμυγδαλεώνας ιδρύθηκε λίγα χρόνια αργότερα όταν έφτασαν και οι υπόλοιποι πρόσφυγες. Το 1926 έγινε και η πρώτη κατανομή γης και έτσι ο οικισμός άρχισε να αποκτά μια σχετική κανονικότητα στη λειτουργία του ως τέτοιος. Το όνομα που δόθηκε αρχικά στο οικισμό, από την αρμόδια επιτροπή ονοματοδοσίας, ήταν Ηράκλεια. Οι κάτοικοι όμως αντέδρασαν πολύ έντομα αρνούμενοι να εγκαταλείψουν την Τουρκική ονομασία. Τελικά βρέθηκε η χρυσή τομή και οι κάτοικοι συμβιβάστηκαν στην χρήση του τουρκικού ονόματος αλλά μεταφρασμένου στα Ελληνικά. Έτσι μας προέκυψε ο Αμυγδαλεώνας.   Αρχικά, πριν από το 1924, υπήρχε η καπναποθήκη και γύρω από αυτήν κάποιες οικίες, προφανώς των εργατών γής. Σύμφωνα με μαρτυρίες των πρώτων Ποντίων που ήρθαν στην περιοχή, οι οικίες αυτές, μαζί με την αποθήκη, περιβάλλονταν από ένα χαμηλό τείχος, κάτι μεταξύ  οχυρού τείχους και μάνδρας. Στην φωτογραφία που δημοσιεύουμε σήμερα φαίνονται κάποια τμήματα αυτού του τοίχου. Η φωτογραφία μας δείχνει την δυτική πλευρά του οικισμού από την οποία είναι τραβηγμένη, δηλαδή από την μεριά των Κρηνίδων. Το σημείο της λήψης είναι τέτοιο ώστε δεν φαίνεται η καπναποθήκη. Είναι όμως προφανές πως ήδη έχουν αρχίσει να κατασκευάζονται κάποια σπίτια τα οποία έχουν όλα το ίδιο σχέδιο. Στην φωτογραφία διακρίνονται 11 σπίτια που έχουν ακριβώς το ίδιο σχέδιο, χαρακτηριστικό των προσφυγικών οικισμών, καθώς η χρήση ενός σχεδίου μόνο μείωνε το κόστος. Στον Ανατολικό άκρο της φωτογραφίας, αν καταλαβαίνω καλά,  υπάρχει μια εκκλησία. Είναι εμφανές πως στην κάτω από τον δρόμο πλευρά,  δεν υπάρχουν οικίες. Όλα τα παραπάνω μας δίνουν αρκετά στοιχεία ώστε να μπορέσουμε να χρονολογήσουμε την φωτογραφία. Είναι σίγουρα μετά το 1924, καθώς υπάρχουν προσφυγικές οικίες και μάλιστα μετά το 1927, που άρχισαν να δίνονται κάποια δάνεια από την αρμόδια επιτροπή. Ο δρόμος που διασχίζει τον οικισμό είναι αυτός που υπάρχει και σήμερα και ενώνει το Νομό Καβάλας με το Νομό Δράμας. Αυτός ο δρόμος χαράκτηκε το 1911 και τελείωσε το 1936. Από τη  κατάσταση στην οποία βρίσκεται μπορούμε να συμπεράνουμε πως πρόκειται πριν από το 1936. Το τμήμα του δρόμου που ολοκληρώθηκε τελευταίο ήταν αυτό από τη Λυδία έως το Κεφαλάρι, άρα η φωτογραφία είναι αρκετά πριν από το 1936. Άλλωστε από το 1932 – 1933 άρχισαν να κατασκευάζονται κτήρια και κάτω από τον δρόμο, τα οποία δεν βλέπουμε στην φωτογραφία. Άρα, αν τα παραπάνω είναι σωστά, τότε το χρονικό πλαίσιο της φωτογραφίας είναι μεταξύ 1927 και 1932. Αν κάποιος φίλος, κάτοικος του Αμυγδαλεώνα ή όχι,  έχει κάποια  άλλη άποψη, καλό θα ήταν να μας την πει.

Δρ. Τάσος Σαββίδης
Κρηνίδες Φιλίππων, 29/01/2018.

1 σχόλιο:

  1. Καλησπέρα. Η φωτογραφία είναι πριν το 1928 επειδή την πρόσεξα πολύ καλά και δεν υπάρχει το σπίτι του προπαππού μου Ιορδάνη Τσαχαλίδη που το έχτισε το 1928 και σώζεται ακόμη η χρονολογία. Αν θέλετε μπορώ να τη φωτογραφήσω και να σας τη στείλω.

    ΑπάντησηΔιαγραφή